Studimet e sotme akademike konfirmojnë:
SKITHËT – SAKA ISHIN IRANIANË
Ideja se Skithët/Saka ishin me origjinë iraniane nuk është vetëm një pretendim nga studiuesit e shekullit të 19-të. Hulumtimet moderne në gjuhësi, arkeologji dhe gjenetikë mbështesin vazhdimisht konsensusin se Saka ishin popuj nomadë që flisnin iranishten lindore të stepës euroaziatike.
Në persishten e vjetër, “Saka” ishte termi për njerëzit që grekët i quanin “Skithë”.
Në vijim sjellë disa punime kryesore akademike që nga viti 2000 që përforcojnë këtë përfundim:
Studime Gjenetike
• Keyser et al. (2009) – Gjenetika Njerëzore: Provat e ADN-së që lidhin mbetjet e Skithëve/Saka me popullatat e lashta që flisnin iranisht.
• Unterländer et al. (2017) – Komunikimet e Natyrës: 111 gjenome që tregojnë prejardhje nga stepa në përputhje me origjinën indo – iraniane.
• Damgaard et al. (2018) – Shkencë: 137 gjenome të lashta që ilustrojnë lidhje të thella stërgjyshore midis popujve që flasin iranisht, duke përfshirë grupet Saka.
Arkeologjia dhe Kultura Materiale
• Kuzmina (2007) – Sintetizon të dhëna arkeologjike që lidhin kulturat Saka me migrimet indo-iraniane.
• Mallory (2013) – Gjetjet në pellgun e Tarimit tregojnë lidhje të forta kulturore iraniane.
• Parzinger – Gërmimet Kurgan që demonstrojnë kulturë të përbashkët materiale midis fiseve skithase/saka.
Prova Gjuhësore
• Schmitt (2000, 2004) – Konfirmon emrat dhe termat skithase/saka si iranianë.
• Mallory & Mair (2008) – Mumjet e Tarimit: Tregojnë se Saka Khotanese ishte një gjuhë iraniane lindore.
• Dorëshkrime Saka Khotanese – Tekste të gjera që konfirmojnë klasifikimin iranian.
• Peyrot (2018) – Studime gjuhësore që mbështesin identitetin iranian lindor të dialekteve Saka.
Përfundim
Hulumtimi modern ndërdisiplinor pohon fuqimisht se Saka/skithasit ishin nomadë iranianë, që flisnin gjuhë iraniane lindore dhe formonin një rrjet të gjerë kulturor në të gjithë Euroazinë e lashtë.
______
***
https://en.wikipedia.org/wiki/Indo-Scythian_Kingdom
***
***
https://en.wikipedia.org/wiki/Saka
***
https://en.wikipedia.org/wiki/Scythians
***
Sheradin Berisha © Pashtriku.org
