Azia Qendrore: Hunzat dhe Kalashët, ekzemplarët e fundit të vërtetë të grupit etnik pellazg, që ende jetojnë larg atdheut të tyre të origjinës… për 2300 vjet!
Nga Dr. Mathieu Aref – Paris, më 7 janar 2026
Bashkangjitur katër foto që kam zgjedhur për t’ju treguar se si Hunzat dhe Kalashët kanë ruajtur krejtësisht (fotot e provojnë) gjene të ushtarëve të Aleksandrit të Madh. Në të vërtetë, më shumë se 2,350 vjet pas vdekjes së heroit tonë pellazgo-maqedo-epirot, disa nga ushtarët e kësaj ushtrie mbetën jetime të asaj ushtrie nga humbja e Aleksandrit të Madh. Këta ushtarë kërkuan strehim në atë vend malorë dhe të egër, i cili vend u kujtoi Atdheun e tyre përkatës.
Disa nga fytyrat e këtij populli pellazg kanë një ngjashmëri të habitshme me fytyrat evropiane të asaj epoke, në shekullin e 4-të p.e.s., kur përzierja etnike ishte praktikisht inekzistente. Në tezën dhe librat e mi, gjithmonë kam pohuar se populli pellazg ishte kryesisht brakicefalik, i bardhë me flokë bjonde ose gështenjë të çelët dhe sy blu ose të rimtë. Kemi shembuj domethënës të kësaj si në këto foto… 2350 vjet më vonë.
Ajo që është vërtet mahnitëse dhe fantastike është se ky popull, i strehuar dhe i izoluar në malet aziatike të pamposhtur, ka ruajtur gjakun e etnisë së tij origjinale, ashtu si sot në Alpet e pathyeshme Shqiptare, ku mund të gjejmë ekzemplarë etnikë pellazgë, ndërsa në rajone të tjera të sheshta ose më pak malore, popullsia origjinale pellazge është përzier gradualisht për shkak të pushtimeve të ndryshme që kanë përshkuar zonat lehtësisht të arritshme (fusha, lugina ose kodra të vogla).
Hunzat dhe Kalashët, megjithatë, mbetën të izoluar në malet e tyre të paarritshme, prandaj ata janë prekur shumë më pak nga kjo përzierje etnike, falë këtij rajoni malor, të vështirë për t’u arritur dhe të izoluar në zemër të Azisë ! Bravo, o popull pellazg i Aleksandrit tonë!
Doja shumë të shkoja ta shihja dhe studioja (nga një perspektivë shkencore etnolinguistike dhe anthropologjike) këtë popull të lashtë pellazg, i cili ka mbetur i paprekur për 2350 vjet,. Fatkeqësisht, për arsye të ndryshme, dhe veçanërisht për mungesë mundësish, nuk kam qenë në gjendje ta bëj..por sot edhe më pak, për shkak të moshës sime të shtyrë. Është për të ardhur keq që institucionet kulturore dhe shkencore shqiptare (në Tiranë, Prishtinë apo Shkup) nuk e kanë kuptuar ende se një pjesë e gjakut tonë ekziston 5,500 km larg Tiranës, dhe sidomos që nuk kanë organizuar një ekspeditë shkencore për studime të thella të këtij populli pellazg që ndodhet kaq larg Atdheut të tyre: trojet pellazgo-shqiptare ose shqipfolëse të Evropës Juglindore !
Rreth dyzet vjet më parë, lexova diku se një mision klerikësh ortodoksë (Rus ose Grek), pasi kishin mësuar për ekzistencën e pasardhësve të ushtarëve të Aleksandrit të Madh, kishin ndërmarrë një udhëtim “prozelitizues” në tokën malore dhe të izoluar të popujve Hunza dhe Kalash. Meqenëse këta klerikë (dhe grekët në përgjithësi) besonin, dhe ende besojnë, se Aleksandri i Madh ishte grek, ata e bënë këtë udhëtim për t’i kthyer ata në ortodoksë dhe për t’u mësuar greqishtën (në fakt, për të vërtetuar se ata ishin “grekë” dhe pasardhës të ushtarëve të Aleksandrit?!). Megjithatë, Aleksandri i Madh nuk pretendoi kurrë se ishte grek, por “maqedonas dhe epirot”. Filipi II i Maqedonisë (i ati) e kishte thirrur filozofin e madh Aristotelin në Pella (kryeqyteti i Maqedonisë) për t’i mësuar greqishtën (një provë e mëtejshme se ai nuk ishte as grek nga lindja dhe as nga gjaku grek). Arriani, i cili njihet si burimi historik më i besueshëm për biografitë e Aleksandrit të Madh (burime të drejtpërdrejta nga Ptolemeu dhe Aristobuli).
Së fundmi, për ta përfunduar këtë kapitull, do të them thjesht se pellazgjishtja e vjetër, nga e cila rrjedh shqipja moderne, ishte gjuha origjinale e folur në Evropë, Egje, Ciklade, Qipro dhe Azi të Vogël që nga të paktën që në kohën Neolitike dhe parahistorike. Do të shtoja se disa nga këto popullata, për arsye të ndryshme, migruan drejt lindjes, ndoshta rreth mijëvjeçarit të 5-të p.e.s., dhe me një ritëm më të ngadaltë në mijëvjeçarët pasardhës.
Për më tepër, në shekullin e 4-të p.e.s., trupat e Aleksandrit III të Maqedonisë, i njohur si Aleksandri i Madh, përshkuan territore të gjera deri në Luginën e Indusit në Azinë Lindore. Sipas Arrianit (një historian grek i romanizuar i njohur edhe si “Lucius Flavius Arrianus” >85-146), shumica e ushtrisë së tij ishte me origjinë pellazgo-trako-ilire (maqedonas, trakë, peonianë, ilirë, agrianë): “popujt më të fuqishëm dhe luftëtarë të Evropës, kundër racave më të përtaca dhe femërore të Azisë” – Libri II/7,5).
Të gjitha këto migrime vullnetare ose të pavullnetshme (ushtarët që u vendosën në rajonet e pushtuara të atij vendi aziatik) lanë në mënyrë të pashmangshme, në këtë pjesë të Azisë (nga Mesdheu në Indus), një pjesë të madhe të kulturës së tyre dhe veçanërisht të gjuhës së tyre. Prandaj nuk është për t’u habitur të gjesh fjalë pellazge të shpërndara në një pjesë të madhe të Azisë qëndrore (nga Mesdheu në Indus), veçanërisht në tokat e popujve Hunza dhe Kalash, si dhe disa fjalë që gjenden në sanskritisht, avestanisht, tokarisht, etj.
Është pikërisht për shkak të pushtimeve të Aleksandrit në shekullin e 4-të p.e.s. që fjalë të caktuara zbulohen në tokat e pushtuara. Le të mos guxojnë asnjë shqiptar ose shqipfolës i keqinformuar, i gabuar ose thjesht injorantë të më thonë se gjuha shqipe është e aftë të deshifrojë të gjitha gjuhët e botës! Kjo ishte një rastësi për shkak të pushtimit të këtj vendi nga Leka i madh heroi i ynë bashkë me Akilin, Piro dhe i madhi Gjergj Kastrioti.
Kjo është arsyeja pse gjejmë njerëz të specieve tona njerëzore (pellazgët: fëmijë të Zeusit) si piratë, ushtarë, mercenarë, perandorë, mbretër, guvernatorë, arkitektë, farkëtar ose vagabondë në të gjithë botën, duke harruar se dikur kishin një Atdhe dhe një vend të bukur dhe të mrekullueshëm.
Si mund t’i quajmë ndryshe? Oportunistë, egoistë, aventurierë, megalomanë, ziliqarë apo që preferojnë të tjerët jo racën e tyre? Kjo është arsyeja pse vendi ynë, kombi ynë, atdheu ynë, gjuha jonë, kultura jonë dhe populli ynë janë, dhe do të jenë gjithnjë e më shumë, të lënë pas dore dhe së shpejti në prag të zhdukjes… por do të ketë ende pasardhës të vërtetë të Pellazgëve diku tjetër në botë, larg djepit të tyre : sidomos si Hunzat dhe Kalashet në male të paarritshme ose vende të izoluara larg “botës së civilizuar”, i cili civilizim më në fund mund zhduki: një racë, një etni, një kulturë, një gjuhë, një histori dhe një prestigj… dhe për sa na përket ne Shqiptarët nqs e mbajmë atë rrugë do të zhdukemi, një ditë, përfundimisht dhe përgjithmonë !
Për një herë që Hellenet nuk kanë gabuar : ata i quanin Pellazgët “lejlekë” për të treguar se ishin një popull që migronte kudo si lejlekët, “zogj shtegtarë”. Edhe sot, ka “lejlekë” Shqiptarë të shpërndarë në të gjithë botën… një arsye më shumë për zhdukjen e tyre! Është shumë e trishtueshme për një popull kaq prestigjioz. Kjo është arsyeja pse muri i Akropolit në Athinë quhet nga arkeologët “Muri Pellazg” por është një fjalë greke që fonetikist e quanin atë “Pelargikon” (πελαργικόν ose πηλαργικόν, Pelargikón) dmth « muri i «lejlekeve»… por kjo është menduar ironikisht (me tallje !), siç vetëm grekët dinë të bëjnë… sidomos edhe nuk na duan, dmth na urrejnë…ndoshta sepse e dinë se na «vodhën historinë, qytetërimin, gjuhën, Zeusin dhe mytologjinë».
——————————
NJЁ HISTORI E SHKURTЁR PЁR PARAARDHЁSIT TANЁ «PELLAZGЁT»
Nga Dr. Mathieu Aref – Paris, më 27 nëntor 2025
