147 VJET NGA TRAKTATI I SHËN STEFANIT, MË 3 MARS 1878 DHE ZGJIMI I LËVIZJES KOMBËTARE
Nga Sheradin Berisha
Më 3 mars të vitit 1878 u nënshkrua Traktati i Paqes së Shën-Stefanit, i cili i dha fund Luftës Ruso – Turke që kishte shpërthyer më 24 prill 1877.
Pas luftimeve të ashpra, që zgjatën pothuajse një vit, trupat ruse arritën në fshatin Shën Stefan, rreth 17 km në afërsi të Stambollit. Në Shën Stefan nga bisedime që u zhvilluan ndërmjet përfaqësuesve rusë, konti Nikolla Ignatiev e Aleksandër Nelidov dhe atyre osmanë Safet Pasha, Ministër i Punëve të Jashtme dhe Sadullah Beu, Ambasador në Oborrin Perandorak të Gjermanisë, u nënshkrua një traktat, i cili në histori ka hyrë si Traktati i Shën-Stefanit.
Për shkak të epërsisë ushtarake, Rusia abuzoi shumë me Traktatin e Shën-Stefanit, duke thelluar mosmarrëveshjet ndërmjet popujve të Ballkanit. Sipas Traktatit, u krijua shteti bullgar me kufij shumë të gjerë, ndërsa Rumania, Serbia dhe Mali i Zi deri atëherë principata autonome nën vasalitetin e sulltanit osman, fituan pavarësinë e plotë.
Serbia zgjerohej nga jugu në drejtim të viseve shqiptare të Kosovës. Sipërfaqja e saj rritej nga 37, 7 mijë km2 në 52, 7 mijë km2. Edhe Mali i Zi rritej nga 4, 7 mijë km2 në 15,7 mijë km2. Sipas këtij traktati, brenda kufijve të Malit të Zi hynin vise të banuara prej shqiptarëve, duke përfshirë Ulqinin, Tivarin, pjesën e sipërme të bregut të lumit të Bunës, gati krejt liqenin e Shkodrës, Hotin, Grudën, Plavën e Gucinë. Territoret e Bullgarisë zgjeroheshin deri në brigjet e liqenit të Ohrit.
Me këtë rast Greqia nuk arriti të përfitonte asgjë. Kundërshtimi i vendimeve të Traktatit të Shën Stefanit shënon një nga momentet kyçe ku filloi të merrte hov Lëvizja Kombëtare Shqiptare, e cila kulmoi me themelimin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, më 10 qershor 1878 …
_________
SHERADIN BERISHA: KOMPLEKSI MUZEAL I LIDHJES SHQIPTARE TË PRIZRENIT
https://pashtriku.org/sheradin-berisha-kompleksi-muzeal-i-lidhjes-shqiptare-te-prizrenit/
***
Lidhja Shqiptare e Prizrenit, organizatë politike shqiptare (1878 – 1881)
FISHTJANE
KUR RI HESHTË OJ LIGSHTIJE
TI HEQ VALLE PLAGËT QIELLIT,
KUR RI RREHTË O MOJ RIFLIJE
TI SEQ KALLE FLAKËT DIELLIT;
NGA ESHTRAT E SHQIPTARISË,
NA KRESHTAT SHKRIPKAKRIZË!
KËSAJ SHQIPTARIE BESA ZOTIT
GATI NDIZE FLAKË OU, RRUFEJË,
SHKRPKAVËRRIE PRESA MOTIT
FATI BREZE PLAGË O KRUKREJE;
FALË ARBËRORE BURR’BURRORE,
MALE MALSORE GURR’GURRORE!
TRIM MBI TRIMA KRENË SHQIPE
DONË M’I DALË ZOT PIPKAVRISË,
SHQIM RISHQIMA GJENE SHKIPE
DONË M’I DALË ZOT SHQIPTARISË;
AI, ÇUN MULA TË SHALUAR KALIT,
AH, TUN VULA ÇVALUAR O MALIT!
KRENOHËMI TERË TIPAT TË ZOTIT
BUKËN NË STRACË JASTAK GURIN,
BETOHËMI STËRNIPAT KASTRIOTIT
DUKËN KALLCË E LARTË FLAMURIN;
PËR TË I RUAJTUR O, BRIGJET TONA,
PËR TË I RUAJTUR HEJ LIGJET ZONA!
JO, SHKRETË MBETI SHKRIPKAVRRIA
KËSHTU THA MASHI OR KRENE HOTIT,
JO, SHKRETË TRETI OUH, SHQIPTARIA
KËSHTU NA MARRSHI GJENE TË ZOTIT;
SHKRIP SHKRIPE SHKRIKA OUH VËRRIA,
HEJ, SHQIP OOOJ SHQIPE, SHQIPTARIA!..
9 4 2026 MANI NEW JERSEY USA, AUTORI
MËRGATA AMERIKANO TEK SHQIPTARISË