CILAT JANË GJASHTË RAJONET E AZISË?
Nga Sheradin Berisha
Azia është kontinenti më i madh dhe më i populluari i Tokës, i vendosur kryesisht në hemisferat lindore dhe veriore. Ajo ndan masën tokësore kontinentale të Euroazisë me kontinentin e Evropës, dhe masën kontinentale të Afro-Eurazisë me Afrikën dhe Evropën.
Azia mbulon një sipërfaqe prej 44,579,000 kilometra katrorë, rreth 30% të sipërfaqes totale të tokës dhe 8.7% të sipërfaqes totale të Tokës. Kontinenti, i cili ka qenë prej kohësh shtëpia e shumicës së popullsisë njerëzore, ishte vendi i shumë prej qytetërimeve të para. Në Azi afërsisht jetojnë 4.7 miliardë banorë.
Azia në Veri ka dalje në Oqeanin e Ngrirë të Veriut; në Jug futet thellë në Oqeanin Indian; në Lindje brigjet e saj lagen nga Oqeani Paqësor; kurse në Perëndim, Deti Kaspik, Deti i Zi, Deti Egje, Mali Kaukaz, Gryka e Bosforit dhe Dardanelet. Malet dhe lumi Ural ndajnë atë nga Evropa. Nga Afrika, Azinë e ndan: Kanali i Suezit dhe Deti i Kuq. Nga Amerika Veriore e ndan Ngushtica e Beringut.
Azia, si kontinenti më i madh në Tokë, është i ndarë në gjashtë rajone të dallueshme, secila me kulturat, peizazhet dhe historitë e veta unike.
1. Azia Lindore – shtëpia e Kinës, Japonisë, Koresë dhe Mongolisë. Ky rajon krenohet me qytetërimet e lashta, fuqitë teknologjike dhe Himalajet e larta.
2. Azia Juglindore – përfshin vende si Indonezia, Tajlanda, Vietnami dhe Filipinet, e njohur për klimën e saj tropikale dhe biodiversitetin e pasur,
3. Azia Jugore përfshin nënkontinentin Indian, Pakistanin, Bangladeshin, Nepalin, Butanin dhe Sri Lankën, si dhe Himalajet e frikshme në veri.
4. Azia Qendrore – përfshin Kazakistanin, Uzbekistanin, Turkmenistanin, Kirgistanin, rajonin Ujgur dhe Taxhikistanin. Ky rajon nuk ka dalje në det dhe historikisht i rëndësishëm për shkak të Rrugës së Mëndafshit.
5. Azia Perëndimore (ose Lindja e Mesme) – ky rajon ka qytetërime të lashta dhe rëndësi strategjike. Ai përfshin Turqinë, Arabinë Saudite, Iranin, Irakun dhe vende të tjera në Gadishullin Arabik dhe Levant.
6. Azia Veriore: përbëhet kryesisht nga hapësira e madhe e Siberisë në Rusi, e karakterizuar nga klima e saj e ftohtë dhe popullsia e rrallë.
Secili prej këtyre rajoneve kontribuon në diversitetin e pasur të Azisë, duke e bërë atë një kontinent si askush tjetër!
_________
Ndarja Regjionale e Azisë
https://search.app?link=https%3A%2F%2Fprezi.com%2Ffusntbgb1rd0%2Fazia%2F&utm_campaign=aga&utm_source=agsadl1%2Cagsadl5%2Csh%2Fx%2Fgs%2Fm2%2F4
***
Azia
https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Azia
***
Gjeografia e Azisë
https://sq.m.wikipedia.org/wiki/Gjeografia_e_Azis%C3%AB
Sheradin Berisha © Pashtriku.org
